1865 йилда Анҳорнинг чап соҳилида, Қайтмас дарвозаси яқинида ҳарбий қалъа қурилган. Баланд ер уюмлари ва ғишт деворлари парчалари билан ўралган қалъага учта дарвозадан кириш мумкин эди. Улардан асосийси — шарқийси, энг чиройлиси — ҳозиргача сақланиб қолган ва пойтахтнинг сайёҳлик диққатга сазовор жойларидан биридир.

Ўтган асрнинг 70 йилларида собиқ қалъа ҳудудида аттракционлар ва кинотеатрга эга “Пионер” боғи пайдо бўлган. Бу ерда сайр қилган болалар албатта сақланиб қолган дарвозаларга чирмашиб чиқишган.

Ўтган асрнинг 90 йилларида собиқ қалъа ҳудудида боғ ўрнига Биринчи Президент қароргоҳи — Оқсарой қурилган. Ҳозир бу ер “Ислом Каримов илмий-маърифий ёдгорлик мажмуаси” бўлиб, ташриф буюрувчилар бу ерда Биринчи Президентга бағишланган фотокўргазма ва расмларни томоша қилишлари, чиройли боғда сайр қилишлари ва ўша шарқий дарвозаларни суратга олишлари мумкин.

Айтганча, уларга ташқаридан ҳам яқинлашиш мумкин — халқ орасида “Мовий гумбазлар” деб аталадиган хиёбонга чиқадиган тўққиз қаватли уйлар орасидан ўтиб.

Дарвозаларни кўздан кечирар эканмиз, уларнинг ҳарбий мақсадини унутиб қўямиз. Улар “Рус Туркистони” биноларига хос бўлган шаклли ғишт терилиши билан гўзал кўриниб, уларга афсонавий қиёфа бағишлайди.